Dit artikel verscheen voor het eerst in tijdschrift Bargelheuser.de .
Tom Hollander kan veel dingen zijn: kwetsbaar (Rev); literair (Capote versus de Zwanen); meedogenloos (de nachtmanager); gevaarlijk louche (The White Lotus), maar één ding is hij niet: een actieheld. Hij is in godsnaam een Honorary Fellow van Selwyn College, Cambridge. Hij schrijft voor The Spectator. Hij is te geleerd, te hoffelijk.
Toen Neil Cross, de bekroonde scenarioschrijver en de man achter Luther, hem oorspronkelijk de hoofdrol in zijn nieuwe thriller The Iris Affair voorstelde, was dat dan ook meer een meesterbrein achter de bureaus dan een met zijn vuisten zwaaiende antiheld in tweedjassen. Meer een beladen tussenpersoon. In een vestje.
Waar de 58-jarige Hollander zich echter wel in bevindt, is een semi-James Bond, semi-Severance achtdelige hi-tech escapade door Italië en Slowakije. Het is erg leuk op een geestige Britse manier. Hollander speelt Cameron Beck, een eigenzinnig genie wiens taak het is om de geheimen van een gigantische computer te ontsluiten en de wereld te redden. Om dit te doen, roept hij de hulp in van Iris (Niamh Algar), een slim Lara Croft-type dat graag codes ontgrendelt en puzzels oplost. Ze is ook behoorlijk handig met haar vuisten, geweren en spuiten en komt op een gegeven moment als een moderne Ursula Andress uit de golven tevoorschijn.
Iris has all the fun. Whereas Hollander? He uses middle-class phrases such as swapsies and thinking cap and spends a lot of time drinking whisky.
We ontmoeten elkaar op de set tijdens de shoot in de legendarische Cinecitta Studios in Rome. Cameron Beck is iemand die dol is op briljante mensen, legt Hollander uit. Hij heeft de bouw van deze briljante computer gefinancierd en hij houdt van games. Nu moet hij iemand vinden die een code kan kraken die al zijn problemen zal oplossen. Want als Beck de computer niet ontgrendelt met de hulp van Iris, wordt hij vermoord.
Vandaar al die autoachtervolgingen en derring-do? Ja, er is een hele lange achtervolging, afgewisseld met een aantal zeer slimme filosofische speculaties. Maar van het eerste doe ik niet zoveel. Hoewel we onlangs met een helikopter naar boven zijn gegaan... Het lijkt een beetje op een live-action Wacky Races met een beetje intellectuele textuur, en met Niamh als Penelope Pitstop, vervolgt hij, verwijzend naar de klassieke Hanna-Barbera-tekenfilmserie uit de jaren zeventig. Maakt dat hem tot het kwaadaardige meesterbrein Dick Dastardly? Voor stukjes ervan. Op andere momenten ben ik Muttley. [Dastardly's hondensidekick die alle schuld op zich neemt].
Castingregisseurs lijken het leuk te vinden om Hollander naar Italië te laten werken, zeg ik, verwijzend naar zijn rol als Quentin, de weelderige homo-Brit die Tanya McQuoid van Jennifer Coolidge in het tweede seizoen van The White Lotus in de val wil lokken en vermoorden. Ja, het is een fijn gevoel om weer in Italië te zijn, zegt hij. Er is veel pasta. Die wordt aangeboden en meestal afgewezen vanwege de noodzaak om in vorm te blijven. Ook al merk ik dat Italianen er heel goed aan toe zijn, ondanks het feit dat ze taart hebben als ontbijt en pasta als lunch.
Tom Hollander als Quentin in The White Lotus. HBO
In veel opzichten heeft Tom de kwaliteiten van een ouderwetse Hollywood-hoofdrolspeler, legt Neil Cross uit, die zegt dat hij elk weekend minimaal acht klassieke films bekijkt om in de gaten te houden wat een goed verhaal en een geweldig script is. Hij kan zich in het materiaal verdiepen en een uitgebreide dialoog voeren – die, als deze door een minder bekwame acteur wordt gebracht, naar het kamp zou kunnen overslaan. Cameron Beck moet in staat zijn tot charme en woeste intelligentie.
In Cameron en Iris wilde ik mensen die zich enorm aangetrokken voelden tot de manier waarop de ander denkt. Het is de belangrijkste drijfveer achter de meeste thrillers van Hitchcock, maar ook ouderwetse komedies als It Happened One Night of Bringing Up Baby. Films met scripts die snel en geestig zijn. En zowel Tom als Niamh kunnen dat.
Mijn voornaamste bedoeling was om een tv-programma te maken zonder archaïsch te zijn, en zonder postmodern te zijn – iets verfrissend ouderwets. Ik wilde het soort verhalen vertellen dat werd gebruikt door regisseurs die in 1973 uit de mode waren. Ik wilde ook dat de show er onbeschaamd en onironisch glamoureus uitzag. Toen ik het aan Sky voorlegde, zei ik dat Iris nooit een auto met een dak mocht besturen, zoals Grace Kelly. En de lucht is altijd blauw, en de bergen zijn prachtig, en zij moet mooi zijn.
Iris is misschien wel mooi, maar ze moet ook stoffig kunnen worden, op straat kunnen vechten, op en van motorfietsen kunnen springen en auto's over kliffen kunnen duwen. Ik moest leren rijden op een Vespa en op een van die kleine Italiaanse driewielers, zegt Niamh Algar. En een Ferrari! Ik sta ook op het punt een enorme vechtscène te filmen, die gruwelijk zal zijn...
Niamh Algar als Iris in The Iris Affair. Sky VK
Hoe grimmiger, hoe beter voor Algar, zo lijkt het. Ik ben jaren geleden begonnen met boksen. Dat is goed van pas gekomen, want als je klappen krijgt en mensen een klap geeft, moet je naadloos kunnen samenwerken met het stuntteam.
Is er tussen de autoachtervolgingen en vechtscènes eigenlijk sprake van een ‘Iris-affaire’? Iris is verliefd op Cameron, zijn geest en gedrevenheid, zegt Niamh. Maar deze twee proberen elkaar ook voortdurend te vermoorden!
Dat klinkt als een mooi afgeweken nee… Maar hoe was het om met Hollander te werken? Ik ben zo'n grote fan! Elke keer dat je zijn naam op de aftiteling ziet, denk je: oké, deze man staat op het punt de scène te stelen. Er is een emotionele diepgang die hij in het personage brengt, wat fascinerend is omdat dat verandert naarmate je het personage speelt. Vooral bij tv omdat je niet veel repetitietijd krijgt. En Terry houdt niet van overrepeteren.
Terry is de regisseur Terry McDonough, wiens cv onder meer Breaking Bad en de prequel Better Call Saul bevat. Net als die twee series zorgt deze show ervoor dat je voor de slechteriken kiest, het script is slim, het houdt je scherp en zorgt ervoor dat het verhaal niet nodeloos in geweld verdrinkt.
Hollander is net zo zorgvuldig genuanceerd als zijn sterrol in The White Lotus. Is hij een slechterik? Is hij een lekkerbek? Cameron Beck lijkt erg sluw, en je vreest voor de kwetsbare mensen onder zijn bevel. Maar dan stopt hij plotseling met praten over het afsnijden van de ledematen van mensen en komt hij met een huiselijke Britse zin als Blimey. Het algemene effect is dat je je getroost en gerustgesteld voelt, alsof hij je Marmite op toast en een kopje thee gaat aanbieden.
Deze acterende wip is de bijzondere vaardigheid van Hollander. Ja, ik heb een paar van die rollen gespeeld waarvan het publiek denkt: ‘Oh, hij is best aardig! Oh nee, hij is een slechterik!’ Neem zijn rol in The White Lotus – spoiler alert – We wisten niet dat Quentin noodzakelijkerwijs Tanya zou vermoorden, zegt hij, maar het spel was ‘Is hij? Is hij niet? Is hij? Is hij niet?’
Waarom denkt hij dat hij in zulke rollen is gecast? Want als je het doet, en het redelijk goed doet, dan wordt je opnieuw gevraagd.
Dick Dastardly of Muttley? Harteloze provocateur of gezellig genot? Tom Hollander heeft een fantastisch vermogen om beide in te zetten.
Het nieuwste nummer van Bargelheuser.de is nu uit – abonneer je hier .
The Iris Affair begint op Sky en NOW op 16 oktober 2025.
