Het is belangrijk om bovenaan te zeggen: I Am Ruth is geen gemakkelijk horloge.
Kijkers moeten er niet op afstemmen in de verwachting Kate Winslet met haar dochter te zien rondhangen, en ze moeten ook geen gemakkelijke antwoorden verwachten op de onderwerpen die erin worden behandeld. In plaats daarvan is het een vaak aangrijpend, verontrustend realistisch portret van een geestelijke gezondheidscrisis die zich voor onze ogen afspeelt, waarbij de passieve kijker zich net zo hulpeloos voelt als de personages.
Dus nu je dat weet... is dit serieus krachtig spul. I Am Ruth is het nieuwste deel in de I Am-serie van Dominic Savage, die sinds 2019 duidelijke, eenmalige, door vrouwen geleide verhalen vertelt met behulp van innovatieve, improviserende filmtechnieken.
Dit is het eerste lange deel van de serie, dat ongeveer anderhalf uur duurt zonder advertenties. Het vertelt het verhaal van Ruth, een werkende alleenstaande moeder, en Freya, haar 17-jarige dochter.
Kate Winslet en Mia Threapleton in I Am Ruth. Joss Barratt/Kanaal 4
Terwijl Freya ingetogener, afstandelijker en vijandiger wordt tegenover haar moeder, begint Ruth te vermoeden dat haar dochter een ongezonde obsessie met sociale media ontwikkelt, maar voelt ze zich machteloos om te helpen.
Het zal voor niemand een verrassing zijn dat Winslet hier absoluut fenomenaal is. Haar Ruth is een diepmenselijk, veelzijdig en gebrekkig individu, met wie je gemakkelijk kunt meevoelen en meevoelen, maar toch verfrissend onvolmaakt is - ze doet dingen verkeerd, soms op desastreuze wijze.
Er zijn scènes waarin ze uiterst sympathiek is, andere waarin haar gebrek aan fijngevoeligheid, tact en begrip woedend is, en sommige waarin ze hartverscheurend kwetsbaar is.
Het feit dat Winslet erin slaagt ons binnen anderhalf uur door dit scala aan complexe menselijke emoties te loodsen, terwijl we ons nog steeds een compleet en consistent personage voelen, is een bewijs van haar vaardigheden en vakmanschap, maar ook van haar toewijding aan dit project. Het is duidelijk dat dit een soort passieproject is geweest voor de acteur, en haar toewijding straalt van het scherm.
Mia Threapleton in Ik ben Ruth. Joss Barratt/Kanaal 4
De openbaring hier is Mia Threapleton. In werkelijkheid zal het idee dat het kind van een beroemde acteur naast hen verschijnt, in een van hun eerste rollen, altijd een zenuwslopend vooruitzicht blijven. Het zou zó erg mis kunnen gaan. Maar vanaf het moment dat ze op het scherm verschijnt, neemt Threapleton die angsten weg.
Net als haar moeder slaagt Threapleton erin de naald in te rijgen, waardoor haar personage herkenbaar en sympathiek wordt, ondanks dat ze soms, vooral in de vroege scènes, tergend stompzinnig is. Ze moet emotionele toestanden verkopen die haar eigen karakter niet helemaal begrijpt - een gigantische prestatie, maar toch een die ze met opmerkelijk effect weet te verwezenlijken.
Natuurlijk was de kracht van Threapleton als acteur van cruciaal belang, want dit is echt een tweehander. Ruth krijgt misschien iets meer van de algehele focus, maar wat zo indrukwekkend is aan de film is het gemak waarmee het perspectief tussen moeder en dochter verschuift, bijna onmerkbaar.
Van moment tot moment zul je merken dat je het met de een of de ander eens bent of je ermee identificeert, waardoor hun onvermogen om elkaar te begrijpen een gevoel van hulpeloze onvermijdelijkheid krijgt.
De film is een masterclass van langzaam opgebouwde spanning. Terwijl het eerste halfuur de zaken in een gestaag tempo afwikkelt en slechts een glimp opvangt van de wanhoop onder Freya's oppervlakkige vijandigheid, daalt het drama geleidelijk af in een stressveroorzakende nachtmerrie. Het is iets waarvan je het gevoel hebt dat je ervan weg moet kijken, omdat je bang bent voor wat er gaat gebeuren, maar dat je niet in staat bent dat te doen.
Kate Winslet als Ruth en Mia Threapleton als Freya in I Am Ruth. Joss Barratt/Kanaal 4
Weten hoe dit tot stand is gekomen, maakt het des te indrukwekkender. Improvisatie kan tot doelloosheid leiden, maar hier geeft het de rustigere sequenties de tijd om te ademen, de frustraties van de personages om op te bouwen en geeft het de uitvoeringen een dosis authenticiteit.
De looptijd van de feature-length helpt ook. Je kunt je een ingekorte versie van dit verhaal voorstellen, die van één naar tien slingert en de spanning maar al te snel loslaat, om in een keurig tijdsbestek van 45 minuten te passen. Het was misschien beter verteerbaar geweest voor het publiek (nogmaals, dit zijn een zware 90 minuten), maar de impact zou zeker zijn verminderd.
Afgezien van een paar kleine grinnikingen, meestal vanwege Winslets droge, terloopse opmerkingen tegen zichzelf, is hier niet veel lichtzinnigheid te bespeuren. Het is misschien niet verrassend gezien het onderwerp, maar het maakt het horloge soms afmattend.
Het is niet iets waar kijkers waarschijnlijk keer op keer naar terug zullen komen, het is meer een eenmalige ervaring waar je je waarschijnlijk uitgeput door zult voelen. Het zal je zeker ook lang na de creditsrol bijblijven.
Dat was natuurlijk vanaf het begin het doel van dit stuk. Winslet heeft gesproken over het willen kwesties onder de aandacht brengen rond het gebruik van sociale media door tieners, en zegt dat deze ‘op dit moment zo buitengewoon wijdverspreid zijn, en alarmerend’.
Het zou me verbazen als I Am Ruth de angsten van ouders zou kunnen wegnemen - afgezien van korte momenten van hoop, is er hier weinig sprake van oplossing of catharsis.
Maar het bevat wel enkele subtiele, informatieve boodschappen over hoe je hulp kunt zoeken, en als het zowel ouders als tieners helpt zich gezien en begrepen te voelen, dan heeft het zijn werk gedaan.
Wat de sociale implicaties ook zijn, er is geen twijfel dat dit een indrukwekkend stukje Brits sociaal-realistisch drama is - en een verbluffende showcase voor een echte moeder en dochter die niet bang zijn om verbazingwekkend kwetsbaar te zijn op het scherm.
Voor meer informatie en ondersteuning rond geestelijke gezondheid kunt u terecht op De website van Mind of bel de infolijn op 0300 123 3393.
I Am Ruth wordt uitgezonden op donderdag 8 december om 21.00 uur op Channel 4. Op zoek naar iets anders om naar te kijken? Bekijk onze tv-gids of streaminggids, of bezoek onze Drama-hub voor meer nieuws en functies.
Het nieuwste nummer van het tijdschrift is nu te koop – abonneer u nu. Voor meer informatie over de grootste sterren op tv, luister naar de Bargelheuser.de View From My Sofa-podcast.