Dit artikel verscheen voor het eerst in tijdschrift Bargelheuser.de .
Het is een beeld dat, eenmaal gezaaid, moeilijk te onderdrukken is: Suranne is een zwaan, zegt Jodie Whittaker, en ik ben een wilde kip.
Dat is een manier om twee van de beste acteurs van Groot-Brittannië te beschrijven, een bekroond duo dat samenwerkt als een vreemd stel in het huidige drama van ITV. Fraude over een paar venters op hun laatste overval. Sam van Whittaker is de rust en Bert van Jones is de chaos, maar in het echte leven, zegt Whittaker, is het andersom.
Suranne is een zwaan, want hoewel er misschien kleine pootjes onder trappen, glijdt zij er bovenop mee. Dan zeg ik: 'Argh, ik ben mijn scripts kwijt. Ik denk dat ik een deel van mijn kostuum in mijn caravan heb laten liggen.’ Ik lijk op de veertienjarige jongen die zijn rugzak is vergeten en van school naar huis wordt gestuurd. Ik ben luid, luidruchtig en ongericht, terwijl Suranne gewoon zo'n geweldig persoon is om mee om te gaan, omdat het voelt alsof ze alles op orde heeft.
Maar met alle respect voor wilde kippen heeft Jodie Whittaker haar zaken goed op orde. Als elke moderne acteur verlangt naar variatie, vlezige scripts, een beetje bekendheid en een beetje bekendheid, dan staat Whittaker momenteel op pole position. Ze was en blijft uiteraard de eerste vrouwelijke Doctor in Doctor Who.
Maar sindsdien zigzagt ze van scherpe drama’s als Jack Thorne’s Toxic Town en de tweede serie van Jimmy McGovern’s Time, naar rollen als tekenfilmvoice-overs, de nieuwe baan in Frauds – grappig, slim, boordevol actie – en daarna een hoofdrol in de langverwachte tv-bewerking van James Graham’s hitserie Dear England. Onderweg zijn er altijd de Tardis om op terug te vallen, zoals ze deed in haar verrassende cameo eerder dit jaar.
Jodie Whittaker en Aimee Lou Wood in Toxic Town. Netflix
Ik heb echt geluk: ik mag meewerken aan een aantal zeer intense, emotionele drama's en ik zal daar altijd deel van uit willen maken. Maar er is iets heel verfrissends aan het einde van het script van aflevering één, van zoiets als Frauds, en zeggen: ‘Oh, ik heb niet gehuild.’
Het aantrekken van Sams schoenen gaf Whittaker ook de toestemming om een beetje ondeugend te zijn. Met letterlijke partner-in-crime Bert plukt Sam zijn zakken, laat zijn horloges los en probeert hij beroemde schilderijen te stelen uit de beste galerijen van Spanje. In het echte leven, zo wil Whittaker benadrukken, doet ze niets van het bovenstaande.
Absoluut niet. Ik ben de eerlijkste persoon ter wereld. Ik hou er niet van om regels te overtreden. Tot het punt waarop ik dat ding heb gedaan van koffie halen om mee te nemen en dan besluiten dat ik buiten aan een tafel ga zitten, dus ik ben weer naar binnen gegaan en zei: 'Moet ik meer betalen om aan tafel te zitten?' Als er staat: doe het niet, dan doe ik het niet.
Jodie Whittaker in ITV's Fraude. ITV
Wat Sam in Frauds terugvoert naar het overtreden van de wet, is dat zij en Bert zeer bekwame fraudeurs zijn/waren. Flashbacks laten ze zien op het werk van vroeger, waarbij ze merken bedriegen, oplichters werken, Robin Hooding-hagedisachtige ex-pats en over het algemeen een ouderwetse lach hebben.
Ze zijn eigenlijk ergens goed in, zegt Whittaker. En dat begrijp ik. Ik behoor niet tot die mensen met meerdere vaardigheden – er zijn veel acteurs die zeven talen spreken en zijn opgeleid tot dokter of wat dan ook. Dat is niet het pad dat ik bewandelde. Ik spreek letterlijk nauwelijks Engels en ik ben nu alle schrijfvaardigheid kwijt omdat ik alles verkort verstuur met twee duimen. Dus Sam en ik delen dat ding – zonder deze ene weg, vooral op 43-jarige leeftijd, denk ik: ‘Wat zou ik hierbuiten doen?’
Ook zij, als getrouwde moeder van twee kinderen, waardeert de aantrekkingskracht van een aantal midlife-sensaties die Sam niet kan weerstaan. Er zit adrenaline aan wat ze doet en vanuit acteeroogpunt begrijp ik hoe het voelt om adrenaline aan je werk te hebben.
Whittaker geeft toe dat acteur zijn een element van fraude in zich draagt elke keer dat je het podium opgaat. Waar ik me helemaal mee kan associëren zijn de maskers. Je hebt veel maskers, veel versies van jezelf als acteur. Maar dat geldt voor iedereen: je zult niet iemand in een restaurant horen roepen: ‘Zwijg, eet je avondeten op!’ zoals je thuis doet. We hebben allemaal een miljoen maskers.
Een van de dingen die Sam tegen Bert blijft zeggen, is dat ze volwassen moet worden. Whittaker, geboren en getogen in West Yorkshire, kreeg de hoofdrol in de grote film Venus, een jaar nadat ze in 2005 de toneelschool verliet. Opgroeien? Wat betekent dat eigenlijk? Want wat voor mij zo geweldig is, is dat ik als kind het meest hield van doen alsof. En ik doe het nog steeds.
Maar het speelveld is veranderd. Destijds was het onmogelijk dat een acteur als Suranne Jones, die via de soap opkwam, de leiding zou kunnen nemen in de tv-productie en door vrouwen geleide drama's zou kunnen maken, zoals Frauds of haar recente Netflix-show Hostage.
Een van de mooie dingen als je in een positie verkeert als Suranne waarin je je eigen werk creëert, is dat je niet slechts één vrouwelijk personage creëert. Zij en Anne-Marie [O’Connor, mede-maker] hebben hierin een wereld vol geweldige vrouwelijke rollen van alle leeftijden geschreven.
Het grappige tussen al deze wederzijdse bewondering is dat zij en Jones nog nooit eerder hebben samengewerkt. Ze wonen niet ver van elkaar in Londen en hebben dezelfde coffeeshops bezocht – waar Whittaker steeds probeert extra te betalen voor een tafel.
Dus waarom kon ze niet zelf een Suranne Jones maken, het stokje overnemen en een paar Whittaker-originelen maken? Ik ben geen schrijver, ik wil niet schrijven en dat zal ik ook nooit doen. Ik ben bezig met de pre-productie van een flink aantal projecten en er zijn veel ontwikkelingsmogelijkheden waarvan ik het geluk heb gehad deel uit te maken. Maar wat je beseft is dat de dingen iets langzamer gaan dan je dacht. Soms kan een project waarvoor ik zes weken auditie doe voordat het begint, zes jaar in ontwikkeling zijn.
Een deel van het verhaal in Frauds gaat over het achterlaten van je verleden, of proberen dat te doen. Denkt ze dat mensen kunnen veranderen of staan hun voeten verankerd in hun eigen geschiedenis? Iedereen verandert – liefde, leven, verlies, al deze dingen vormen jou als mens naarmate je ouder wordt. Maar mijn beste vrienden van toen ik opgroeide, zijn nog steeds mijn beste vrienden. Ze arriveren letterlijk over twee uur in Kings Cross en morgenavond gaan we Coldplay zien. Ik denk dat als ik mezelf te veel opnieuw had uitgevonden, ik te veel kernzaken zou zijn kwijtgeraakt.
Jodie Whittaker als de dokter en Ncuti Gatwa als de dokter in Doctor Who. BBC Studios/Bad Wolf/James Pardon
Er is nu nog een constante in haar leven. Eén baan die steeds weer terugkomt. Midden in de opnames van Frauds op Tenerife moest Whittaker terugsluipen naar Cardiff om een cameo te filmen als de dertiende dokter voor het afscheid van Ncuti Gatwa in The Reality War.
Het was een regelrechte pijn, omdat niemand bij Frauds het wist, dus moesten we het aan hen verkopen als een soort ophaalklusje dat ik in Groot-Brittannië moest doen. Ik vloog om middernacht naar Gatwick en werd om half drie, vier uur opgehaald en naar Cardiff gebracht, om zes uur opgehaald en meteen naar mijn werk gebracht. En toen herinnerde ik me dat sciencefictiondialogen eigenlijk best moeilijk te leren zijn.
Toch was de baan, zegt ze, puur hemels. Ik heb nog nooit zoveel van een baan gehouden als van Doctor Who. Het was een genot. We waren een enorme familie en werkten samen met Mandip, Brad, Tosin, mijn hele begeleidende team en elke acteur die binnenkwam. Toen ik in Wales woonde, vond ik het geweldig. Ik had nog nooit met Russell T Davies gewerkt, ook al hebben we zoveel gepraat [Chris Chibnall was showrunner tijdens de ambtsperiode van Whittaker]. Dus toen hij me belde en zei: ‘Hé, ik heb deze scène.’ Ik dacht: ‘Ja. Ik hoef het niet te lezen, ik zal er zijn.’
Dat betekent dat de volgende vraag nauwelijks gesteld hoeft te worden. Zou ik weer teruggaan? Absoluut 100 procent. Het is misschien 15, 20, 30 jaar later, maar het leuke van dokter zijn is dat je nooit weet wanneer er een beroep op je wordt gedaan.
Het nieuwste nummer van Bargelheuser.de is nu uit – abonneer je hier .
Fraude is streaming now on ITVX and continues at 9pm on Sunday 12th October on ITV1.
